Gazeteci Araştırmacı-Yazar: Raif VIRMİÇA’nın “KOSOVA’DA TARİH, KÜLTÜR GELENEK VE GÖRENEKLERİMİZ eseri üzerine…

GELENEK VE GÖRENEKLERİMİZ BAKİLİĞE KAVUŞTU

Osmanlı döneminde olduğu gibi bugün de Kosova’da kültürün ve sanatın, belirli bir seviyeye ulaşmasında, Prizren şehrin özel bir yeri ve katkısı olmuştur. Tarih boyunca Prizren, içinde barındığı çok sayıda Osmanlı mimari eserleriyle, vakfiyeleriyle, zengin kültürüyle, örf, adet, gelenek ve görenekleriyle huzurumuza çıkmıştır ve bütün bu edinimlerimizin hamisi olmakla birlikte ve onları yaşatmakta, Balkan şehirlerinin başında bulunmaktadır. 

Osmanlılar döneminde “Şairlerin Yuvası” adıyla bilinen Prizren her zaman karşımıza zengin tarihiyle, Vilayet merkezi olduğu dönemde oynadığı siyasi rolüyle zengin kültürü, örf, adet, gelenek, görenek ve diğer edinimlerimizle huzurumuza çıkmaktadır.

Prizren’in yüzyıllara uzanan tarihinde yaşayan insanların hayatlarının büyük bir bölümünde ve sıralı yaşam mücadelesi yanında, örf, adet, gelenek ve görenekler ve onların yaşatılması da önemli bir yer tutmuştur. Çünkü bu geleneklerimiz halkımızın diğer özellikleriyle birlikte duygusunu ve düşüncesini yansıyan bir ayna olarak, maddi ve manevi değerlerinin kuşaktan kuşağa da taşıyıcısı olmuştur. Bu yüzden gelenek ve göreneklerin her toplumun önemli ve çok değerli unsuru olmakla ona sahip çıkmanın da o halkın ve toplumun değerli vazifelerinden biri sayılmaktadır.

Uzun zamandan beri varlığımızın mihenk taşlarından örf, adet, gelenek ve göreneklerimizle ilgili bütün gerçek ve özellikleri, kaleme alıp bu eserinde Kosova’da ad yapmış gazeteci yazar araştırmacı Raif VIRMİÇA ayrıntılı bir şekilde dile getirmektedir. Unutulmuşluktan gün yüzüne çıkarma özleminde bulunma arzusuyla Vırmiça, ilkin çoğu gelenek ve göreneklerimizi tefrika şeklinde Yeni Dönem Gazetesinde ve belgesel yapımıyla TV izleyicilerine tanıtma fırsatında bulundu. Çalışmamın sadece gazete ve TV de sınırlı kalmaması yönünde daha geniş bir kamuoyuna tanıtmak maksadıyla, bu çalışmasını daha da genişleterek kitap haline getirmiştir. Amacını da şöyle açıklamaktadır: “Oluşturduğumuz bu eserimizle, bizi biz kılan bu varlıklarımızın diğer edinimlerimizle birlikte hayatımızın kopmayan parçaları olmakla birlikte, bu topraklarda geleceğimizi ve mevcudiyetimizi belirleyecek ve yaşatacak unsurlarımızın başında geldiklerinden dolayı, kitabın bir kaynak eseri olarak kullanımında büyük değeri olacağına inanıyorum”  Vırmiça, eserinde sergilenen örf, adet, gelenek ve göreneklerimizi yaşatmak ve unutmamak maksadıyla bu eserinde,  titiz bir çalışmadan sonra bizzat yerinde ve kaynak kişilerden topladığı bütün örf, adet gelenek ve göreneklerimize yer verirken, onları geçmişten günümüze kadar taşıyarak, genç neslimize atalarımızdan kalan zengin medeniyetimiz muhtevasında yer alan gelenek ve göreneklerimizin bütün örnekleri sergileyerek, günümüz hayatında da onların kullanılması yönünde önemini vurgulamaktadır.

Prizren’deki örf, adet, gelenek ve göreneklerle ilgili bugüne kadar derli toplu yayınlanmış bir eser olmadığından dolayı, Prizren’deki örf, adet, gelenek ve göreneklerle ilgili ilk defa bu çalışma aracılığıyla geniş bir araştırmaya konu teşkil ederek, bilim kamuoyuna sunulmaktadır ki bu yönde bu kitabı bir kaynak eseri olması yönünde büyük önem taşıyacaktır.

Bu çalışmasında Vırmiça,  Prizren’deki bütün örf, adet, gelenek ve göreneklerimizi en gerçek halleriyle yansıtmak amacıyla, bu konu üzerinde bilgi sahibi olan yaşlı kadın ve erkeklerle uzun süredir oturup bilgiler edindiğini bizzat biliyorum, çünkü Bahar Bayramları törenleriyle ilgili benimle de uzun uzadıya konuşmalarda bulundu. Daha sonra bütün bu bilgileri ayrı ayrı başlıklara toplayıp değerlendirdi ve hacet olan noktalardan başlayarak, kayıtlamasıyla, resimlemesiyle, dosyalaştırdı ve başkanı olduğu Kosova Türk Araştırmacılar Derneği Arşivine kullanımı için hizmete sunmuştur. Onun bugüne kadar yapmış olduğu bu tür araştırmalarının çoğu kişiler tarafından,  sınav testi, mastıra tezi, doktora tezi olarak kullanıldığını da bildirmekte yarar görüyorum.

Eserinde örf, adet, gelenek ve görenek ve inançlarla ilgili ele alınan temaların, Prizren’de ne zaman ve nasıl gerçekleştiğini tespit edip, olduğu kadarıyla özelliklerini incelemek, hakkında bugüne kadar bilinen veya bilinmeyen bilgileri ve özellikleri vererek, derli toplu olmaya özenen bir belge halinde bilim kamu oyununa tanıtabilmektir.

Bu eseriyle Vırmiça biz, Kosova coğrafyasındaki en belirgin olan Prizren’de, atalarımızın yadigârı olan örf, adet, gelenek ve göreneklerimizin her günkü hayatımızdan silinmemesine damga vurmaya çalışmaktadır. Örf, adet, gelenek ve göreneklerimizin her geçen gün biraz daha unutulmasına katlanmak istemediğinden dolayı bizi biz kılan bu unsurlarımızı daha uzun yıllar yaşatılması için bura Türk ve diğer Müslüman toplumuna büyük yararlı olacağı inancıyla bu işe girişen Vırmiça’y ı sadece takdir etmek değil, ödüllendirmek gerekir. Çünkü Vırmiça’ya göre “belirli bir tarih döneminde, toplumsal-ekonomik ve sosyal-politik koşulları altında yaşatılan örf, adet, gelenek ve göreneklerimiz, kültürel ve maddi değerler içinde yer alırken, bugün onların incelenmesi ve araştırılması eskilerde olduğu gibi, bugün de buralarda yaşamakta olan Müslüman toplumunun geçmişinin incelenmesi ve tetkiki yönünden, özel bir ehemmiyet taşımaktadır. Bunca yıl  Türk zevkinin ürünü olan örf, adet, gelenek ve göreneklerimiz diğer edinimlerimizle birlikte her nevi törenlerimizde tatbik edilerek, buralarda eskiden kalan yenisi de dâhil sanat dehamız sergilenmeye devam edilecektir,  dilimiz, dinimiz tek sözle benliğimiz daha uzun yıllar yaşayacaktır”. İfadesinin devamında Vırmiça,  “zaman ilerledikçe çoğu eski geleneklerimiz bazı yerleşim yerlerimizde önceleri gibi hâkimiyetini koruyarak, çoğu yerleşim yerlerimizde çağdaş toplumun etkisinde kalarak, bazı uygulamalarda farklılıklar oluşturmuştur, ama hiçbir zaman sönmemiştir. Çağdaş toplumun tesirinde kalmalarına rağmen çoğu geleneklerimiz hala her günkü hayatımızın bir parçası olmakla birlikte, nesilden nesle aktarılarak günümüze kadar yaşatılmaktadırlar. Dolayısıyla bunun farkında olan halkımız hem çağdaş olmaktan hem de atalarından kalan bu geleneklerinden pek kolay vazgeçmez. Bunun en büyük kanıtı da bu geleneklerimizin hala her günkü hayatımızda capcanlı kalması ve uygulanmasıdır”.

Vırmiça eserinde, Kosova’da Osmanlı medeniyetinin mihenk taşları olarak hala her günkü hayatımızda devam eden gelenek ve göreneklerimizi yedi ana başlık altında toplayarak okurun zevkine sunmaktadır.

- Bahar tören ve gelenekleri: (Daltulum, Sultani Nevruz Hıdırelez, , Hıdır Nebi vb)

- Düğün tören ve gelenekleri

- Doğumla ilgili adet, inanç ve gelenekler

- Sünnetle ilgili adet ve gelenekler

- Ölümle ilgili adet ve gelenekler

- Batıl İnançlar

- Halk Kıyafetleri

Kitabın özel bir yanını kitapta neşredilen örf, adet, gelenek ve göreneklerle ilgili mevcut olan çok sayıda bilgiler bizzat Vırmiça tarafından yerinde tespit edilen durumlar olmakla, çoğu adet ve gelenekler için çok sayıda eski ve yeni fotoğraflara da yer verilmektedir. Kitaba bir bütünlük kazandırmak maksadıyla ve kitabın genel temasını Kosova ve bu yörede kullanılan örf, adet, genel ve görenekler oluşturduğu için hemen kitabın başında Vırmiça, ayrıntılı ama özlü bir biçimde Kosova’yı geçmişten günümüze kadar taşıyarak, tarihiyle ilgili çok değerli bilgilere yer vererek okurunu bu konuda da bilgilendirmektedir.

Bugüne kadar Kosova’da gelenek ve görenekler konuları üzerinde yazılan ilk kitap olduğu için, bu eserin burada yaşamakta olan bütün Türk ve Müslüman toplumu için çok değerli ve önemli bir eser olacağında hiç şüphemiz yoktur. Kitapta ihtiva edilen bütün konular iyi bir yazılış tarzıyla ele alınırken, uzun yıllardan sonra ilk defa Kosova okuruna Türkçe olarak örf, adet, gelenek ve göreneklerle ilgili böyle kapsamlı bir araştırma ve belgesel eserin Raif Vırmiça gibi uluslar ve uluslar arası sahnede ad yapmış bir araştırmacı tarafından araştırılıp sunulmasından ve bir hayrat eseri olarak (hiçbir ücret almadan) yayınlamasından gurur ve mutluluk duyduğumu ifade ederken, toplumumuza böyle değerli bir eser verdiği için ve bütün örf, adet, gelenek ve göreneklerimizi bakiliğe kavuşturduğu için Raif Vırmiça’yı kutluyorum, kitabın yayınlanmasında emeği geçen herkese özellikle de ilgilerinden ve maddi katkılarından dolayı Türk Temsil Heyeti Başkanlığına da yazar ve bütün halkımız adına teşekkür ediyorum.

Bu yazıya ilk yorumu yazın

Yorum yaz

Lütfen yorumunuzun yazının konusu ile alakalı olmasına dikkat edin. Kişisel hakaret içeren yorumlar silinecektir. Reklam amaçlı yorumlar silinecektir. 'Gönder' düğmesine basmadan önce yeni bir güvenlik kodu üretmek için tarayıcınızın *Yenile* düğmesine basın. Yukarıdaki durum yanlış güvenlik kodu girildiği durumlarda geçerlidir.
İsim:
E-posta:
Başlık:
BBCode:
Yorum:
Güvenlik kodu:*

v.1.4.6
© -