Daha Nisan ayı başında Sırbistan-Kosova Merdare Sınır Kapısında Kosova Başbakanı Hashim Thaçi yeni doğan bir ülkenin sınır çizgisi noktasına yaftayı koyarken gelecek insanları Arnavutça, Sırpça ve İngilizce “Hoş Geldiniz” olarak selamlarken SINIR KAPISINDA TÜRKÇE ‘HOŞ GELDİNİZ’ dememişti. Kosova’da Sosyalist Tito döneminden kalan Türkçe Resmi Dil hakkımıza kapıların kapandığını oradan anlamak mümkündü.
Ve tartışılan maddenin kabul edilmiş hali:
Madde 5 (Diller)
1. Kosova Cumhuriyeti resmi dilleri Arnavutça ve Sırpçadır.
2. Türkçe, Boşnakça ve Romca belediyeler seviyesinde resmi statüye sahiptir veya yasaya uygun şekilde her hangi bir seviyede resmi kullanımda olacaklardır.
XXXX
Kosovalı Türkler Kosova Anayasasında 5. maddenin şeklinin şöyle olmasını istemişti:
Madde 5 (Diller)
1.Kosova Cumhuriyetinde resmi diller Arnavut dili, Sırp dili ve Türk dilidir. Türk Dili Kosova Cumhuriyetinde Türk toplumunun yaşadığı yerlerde uygulanır.
Kosovalı Türklerin itiraz ettiği 5. madde anayasanın resmî diller bölümünü oluşturuyor: "Kosova Cumhuriyeti'nde resmi diller Arnavut dili ve Sırp dilidir, Türk dili ise merkezi düzeyde resmi kullanımda, Türk Topluluğu'nun yaşadığı Kosova Cumhuriyeti belediyelerinde ise eşit resmi kullanımdaki dildir."
Kosovalı Türkler, Türk dilinin de Sırpça ve Arnavutçayla birlikte merkezî resmî diller statüsüne alınmasını istiyordu.
TÜRKÇE RESMİ DİLLER ARASINDA YOK: Kabul edilen yeni anayasa ile Kosova'da resmi diller Arnavutça ve Sırpça oldu. Türkçe, bu anayasada da kaybeden olurken, Kosovalı Türklerin tek partisi olarak kabul edilen ama daha bir kez tek particiliğin faydalı olmadığını doğrulayan Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) ve sivil toplum kuruluşlarının bu konu ile ilgili göndermiş olduğu öneriler dikkate alınmadı.
Anayasayı hazırlayan Komisyon Başkanı ve Kosova Başbakanı Yardımcısı Hajredin Kuqi, imza töreni ardından yaptığı açıklamada böyle bir anlamlı günde, böyle bir belgeyi imzalamanın onurunu yaşadıklarını söyledi.
En yüksek hukuki belge sayılan anayasanın imza törenine katılım üst düzeyde gerçekleşti. Törene, Cumhurbaşkanı Fatmir Sejdiu, Başbakan Hashim Thaçi, Meclis Başkanı Jakup Krasniqi, milletvekilleri ve başkanlık kurulu üyeleri ile Avrupa Birliği Misyonu Sivil Temsilcisi Piter Feith, Kosova belediyeleri başkanları, UNMIK yetkilileri ve Kosova'da görev yapan büyükelçilik ve eşgüdüm daireleri temsilcileri de hazır bulundu.
Kabul edilen yeni anayasa ile bundan böyle Kosova'da resmi diller Arnavutça ve Sırpça oldu. Türkçe, bu anayasada da kaybeden olurken, Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) ve sivil toplum kuruluşlarının bu konu ile ilgili göndermiş olduğu öneriler dikkate alınmadı. KDTP milletvekili Enis Kervan, önerilerinin dikkate alınmasına tepki olarak anayasaya hayır diyeceğini söylemişti. Kervan, "Anayasa Komisyonu'nun imzalamış olduğu anayasanın 5. maddesine, parti ve Türk toplumu olarak yapmış olduğumuz önerilerimiz dikkate alınmadı. Bu yüzden de ben bir Türk milletvekili olarak, mecliste oylanacak olan yeni anayasaya hayır diyeceğim" diye konuştu.
Milletvekili Enis Kervan BUNDAN ÖNCE DE CESARETLİ DAVRANDI. Ne yazık KOSOVA’DA TÜRKLERİN DİLLE İLGİLİ ÖNERGELERİ RET EDİLDİ. Kosova yönetimi ve yüksek görevlileri Kosovalı Sırplara anlayış gösterirken, Kosovalı Türklere sıra gelince katı davrandılar. Kosova Demokratik Türk Partisi adına Enis Kervan, “Kosova Cumhuriyeti Meclisi Parlamenter Gurubu Başkan ve Yardımcıları Türkçeyle ilgili önerime “hayır” dedi, beni de Genel Kurulda Ahtisaari Paketi’ne ait on Yasaya ‘Hayır’ dememi zorladılar diye açıklama yaptı.
Ve bu Yasalar ile ilgili sürecin nasıl işlediğini Enis Kervan kamuoyuna anlattı:
Geçtiğimiz 12.03.2008 tarihinde Kosova Meclisi Martti Ahtisaari Paketi çerçevesinde kabul edilmesi gereken on Yasa Tasarısını, hızlı bir şekilde Ad Hoc Komisyonunda görüşülmesinden sonra aynı gün Meclis Genel Kurulunun oturumunda görüşülmesini kabul etti.
Mecliste tartışma, yapılmadan daha doğrusu bu hak tanınmadan Kosova devleti için esası oluşturan on yasa tasarısı daha prensipte onaylandı. Tüm bu yasa tasarıları Martti Ahtisaari planından çıkan noktaları oluşturuyor. Kabul edilen on yasa tasarısı arasında Kosova Cumhuriyeti Meclisi Dışişleri Bakanlığı ve Diplomatik Hizmetler, Güvenlik ve Askeri Bakanlığı, Güvenlik Konseyi, Topululuklar ve Onların Hakları, Kamu Maliye İdaresi, Yerel Yönetimin Finansmanı, Sivil Havacılık, Kosova Özel Savcılığı, EULEX Hâkim ve Savcılarının Yetkileri, Dava Seçim ve Tayinleri yasa tasarısı bulundu.
Kosova Demokratik Türk Partisi milletvekili olarak Ad Hoc komisyonuna Türk topluluğu ve 7+ Parlamenter Grubu adına (Boşnakları da temsilden) önergeleri 12.03.2008 tarihinde de Enis Kervan sundu. On Yasa Tasarısı arasında özellikle “Kosova Güvenlik Konseyi” ile “Topluluk ve Toplulukların Çıkarlarına Ait” yasa tasarısı bizler için çok önem arz ettiğinden dolayı bunlarla ilgili önergelerimizi Eniz Kervan sundu.
Bu yasalar ile ilgili Topluluk Çıkarlarına ait yasa tasarısına da özellikle Türk topluluğunu ilgilendiren konularda önergeler sunuldu. Bu yasaya şahsi evrakların; diploma, şahadetname, kimlik belgesi, seyahat belgesi, ehliyet vs. gibi belgeleri resmi diller dışında topluluk dillerinde de yayınlanmasına olanak tanıyan ek bir maddenin eklenmesi talebinde bulunmuştu Enis Kervan. Aynı yasanın 4.maddesindeki diller bölümünde, Türkçenin Boşnak ve Rom dillerinden ayrılarak Türklerin yaşadıkları yerlerde resmi dil, merkezi düzeyde resmi kullanımda dil olması gereğine dikkat çekti.
Dernekler dışında bu yasayla topluluklara ait hükümet destekli Enstitülerinde kurulmasının garantiye alınması önerildi. Örnek olarak da “Türkoloji Enstitüsü”nün gereğine dikkatler çekildi.
Ancak bu yasaların Ahtisaari Paketi ile Kosova Cumhuriyeti Anayasa Taslağı ile uyumlu bir şekilde olduğu, bu yasaların hazırlanışında alt çalışma gruplarında zaten temsilcilerimizin yer aldığı gerekçe gösterilerek, yoğun tartışmalar neticesinde bu yasayla ilgili de temsilcimiz Milletvekili Enis Kervan’ın hiçbir önerisi komisyonda kabul edilmedi.
Kosova Cumhuriyeti Meclisi Genel Kurulunda 13.03.2008 tarihinde, Ahtisaari Paketi’ne ait on paket yasanın ikinci okunuşunda, Sırp Topluluğuna yönelik pozitif ayrımcılıkları ve Türk topluluğunun beklentileri doğrultusundaki önerilerinin komisyonda desteklenmediğini göz önünde bulundurarak, Ahtisaari Paketine ait bu önemli on yasa paketine Türk Topluluğu adına Milletvekili Enis Kervan, ‘hayır’ oyu kullanarak destek sunmadı.
Başka bir deyişle, Kosova Cumhuriyeti Meclisi Parlamenter Gurubu Başkanı ve Yardımcılarının, Türkçeyle ilgili Enis Kervan’ın önerisine ‘hayır’ dedikten sonra, kendisi de genel kurulda Ahtisaari Paketi’ne ait on Yasaya “Hayır” diyerek, tepkisini ifade etmiş oldu.
Kosova Yasaları kabul edilirken Türk Topluluğu temsilcisi “Kosova Güvenlik Konseyi” Yasası’ndaki üyeler Başbakan, Başbakan Yardımcıları ve Bakanlardan oluşurken Sırp olmayan bakanlardan birinin de bu konseyde yer almasını Türk temsilcisi 7+ adına istemişse de ret edilmiştir. Ancak tüm komisyon temsilcileri bu öneriye karşı gelirken sadece AKR Grup Başkanından (Behxet Pacolli partisinden) Türklerin önerisinin destek görmesi ve evet olarak oylanması Kosova Türkleri için büyük bir destek olmuştur. Komisyonda önergenin geçebilmesi için üçte iki çoğunluk gerektiği için önerge kabul edilmemiştir. İlginçtir komisyonda bütün bu sıcak tartışmalar yaşanırken, gözlemci olarak toplantıya katılan yerel ve uluslararası temsilciler bu konularda sessiz kalmayı tercih etmişlerdir. Aynı şekilde Meclis Genel Kurulu’nda Kosova Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı Hajredin Kuqi de 7+Parlamenter Grubunun önerisini daha öncede hükümette dile getirildiği ancak desteklemediğini, gerekçesinin de bu kurulun etnik temeller üzerine kurulmadığına işaret etmesi ilginç cevap olmuştur.
Kosova Meclis genel kurulunda 9.04.2008 tarihinde hazır bulunan 107 milletvekillinin ayakta alkışlayarak Kosova Cumhuriyeti'nin ilk anayasasına onay verdiğine dair resmi açıklama yapılmasına rağmen; Arnavut, Türk ve Boşnaklar arasından bazı milletvekillerinin ayağa kalkmadığı ve anayasaya alkışla onay vermediği, hatta bazı Arnavut milletvekilleri tarafından "Anayasa oylamaya verilsin" şeklindeki taleplerinin alkışlar nedeniyle önemsenmediği görülmüştür. Bu grup arasında yer alan Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) Milletvekili Enis Kervan, toplantı sonrasında yaptığı açıklamada, söz hakkı tanınmadığı için, anayasaya ayakta alkışlayarak onay verilmesine yerinde oturarak tepki gösterdiğini belirtti. Anayasaya karşı olmadıklarını kaydeden Milletvekili Enis Kervan, Kosova'da Türkçeye resmiyet tanımayan anayasanın 5. maddesiyle uzlaşmadıklarını, özellikle dil ile eğitim konusunda anayasanın Kosova'daki Türk halkını tatmin etmediği görüşünü dile getirdi. "Anayasa konusundaki tavrım beni buraya seçen halkımın tavrıdır" şeklinde konuşan Türk milletvekili Enis Kervan, Türkçenin resmiyeti ile Türkçe eğitimle ilgili olarak mücadelelerinin devam edeceğini sözlerine eklemiştir.
KDTP'nin diğer milletvekili Müferra Şinik de, anayasanın ayakta alkışlanarak oylanmasına koltuğundan kalkmayarak tepki gösterdi. Anayasaya tümüyle karşı olmadıklarını belirten Türk Milletvekili Müferra Şinik, ancak Türkçenin resmiyeti ve Türkçe eğitimle ilgili maddelerin Kosovalı Türkler açısından uygun olmadığının altını çizdi. Kamuoyuna doğruları söyleyen 2 milletvekili Kosovalı Türkler adına anayasaya ’ hayır’ dedi.
Kosovalı Boşnakların Demokratik Eylem Partisi (SDA) Milletvekili Vezire Emruş da yaptığı açıklamada, mecliste yapılan bu tür bir oylama ile Türklerin yasal haklarının ellerinden alındığını savundu. Anayasanın oylamaya verilmesinin gerektiğini belirten Boşnak milletvekili Vezire Emruş, "Bu anayasayı desteklemiyorum" diye konuştu.
Bundan böyle Kosovalı Türkler İmza Kampanyası Başlattı. Türkler dışında Arnavutlar ve Boşnaklarda Türkçeye destek veriyor, imza sunuyor.
Hâlbuki Türkiye Kosova’yı en hararetli destekleyen ülkeler arasında idi. Kosova'daki Türklerin tavrı artık çok daha önem kazanıyor.
Kosovalı Türkler ve Türkiye Cumhuriyetinin şiddetli ve şaşmaz desteği sonucunda Bağımsız Kosova'dan son ve en önemli beklenti, "Türkçenin Anayasal Dil Olması" idi. Kosova Hükümetinde ÇEVRE VE ALAN BAKANI koltuğunu kapan Kosova Demokratik Türk Partisi Başkanı MAHİR YAĞCILAR’IN, Yeni anayasanın onaylanmasını Kosova'nın bağımsızlığı açısından önemli bir adım olarak değerlendirmesine, Anayasanın 5’ci maddesinin Türklerin yaşadığı yerlerde Türkçenin resmi olarak kullanılmasını öngördüğünü, bu nedenle Anayasanın Türkler açısından uygun olduğu ifadesi, Kosovalı Türklerin Sivil Toplum Kuruluşlarını çıldırtan mesele oldu. Lidere bakan koltuğu yapışınca böyle olur görüşü ortaya atıldı.
Anayasa üyeleri tarafınca yeni Kosova anayasası törenli bir biçimde imzalandı. Türkçenin resmiyetini alan anayasayı, KDTP genel başkanı Mahir Yağcılar, Türk milletinin tüm itirazlarına rağmen imzaladı. Türkçenin resmiyetten alınmasından dolayı üzüntüye uğrayan Türk topluluğunun karşısında yani Türkçesiz imzalanan anayasayı alkışlamadan bırakmadı bile.
Kosova'nın yeni anayasasında resmi diller arasında Türkçenin olmaması nedeniyle Türkler imza kampanyası başlattı dedik ya.
İmzaların ardından, taslağın resmiyet kazanması için anayasa meclise gönderildi. Kosova Türkleri adına Anayasayı, Anayasa Komisyonu Üyesi Mahir Yağcılar imzalarken, Sırp temsilciler anayasayı imzalamadı. Kabul edilen yeni Kosova Anayasası 40 bölümden ve 160 maddeden oluşuyor. Anayasa ile Kosova, bağımsız ve egemen bir devlet olmakla beraber, parlamenter cumhuriyet olduğu belirtiliyor.
KDTP eski üyesi Aysel Gaş, ‘Kınama’ başlığı altında başlattığı kampanyayla Türkçenin resmiyetten kaldırılmasını önlemek için imza kampanyası başlattığını açıkladı. Kampanyaya yoğun ilginin olduğunu söyleyen Gaş, kampanyanın sona ermesi ardından imzaları, sivil toplum örgütlerine, Kosova siyasi temsilciliklerine, medyaya ve daha birçok kurum ve kuruluşa teslim edeceğini söyledi.
AYSEL GAŞ, ‘Enis Kervan, Kosova Türkleri seninle. Ayağa kalkıp bağırıp söz aradığını televizyondan gördük, millet seninle. Kosova Anayasası oylamasında biz Türkleri düşündüğünüz için ayağa kalkmayıp, tepki gösterdiğiniz için sizleri ve Boşnak milletvekillerini tebrik ediyorum diyor.
Ayağa kalkıp alkışlarla Türkçeye saygısızlığın yapıldığı anayasaya evet diyen, birkaç gün önce de zaten Türkler istemediği halde anayasayı imzalayan Mahir Yağcılar bizleri temsil etmiyor ve edemez. Türklerin oylarıyla o tatlı sandalyeye oturan Mahir Yağcılar sen bizi temsil edemezsin artık diye haykırmaktadır.
KOSOVALI TÜRK AYDINLARINDAN FERHAT DERVİŞ’İN ACI AMA GERÇEK İDDİALARI:
Prizren’de resmi dil dayatması da oyundu. Viyana’da topluluklar hakları konuşmaları önünde milletvekilimiz toplantıyı terk etti.
Bunun neticesi o dönemin Başbakanı Agim Çeku ve Kosova Meclisi Başkanı Kol Berisha Mahir Yağcılara Prizren’de resmi dil anlaşmasını imzalattılar ve bu dokümanı Viyana’ya Arnavut-Sırp müzakerelerinin yapıldığı yere götürdüler. Viyana’dan döndüklerinde tabi ki imzalanan doküman geçersiz olmuştu. Aldatılmıştık. Kosova Türk Aydınlar Ocağı girişimiyle tüm derneklerin şikâyeti üzere parlamento yabancılar baskısı karşısında Türkçenin Prizren’de kullanımıyla ilgili oylamak zorunda kaldı.
Kosova üniter Arnavut devleti değildir.
Kosova anayasasının 3. maddesinde, Kosova çok uluslu bir devlettir’ olarak geçmektedir.
Biz Kosova'da Türkçenin savaşını sadece bugün vermiyoruz. Bunun savaşını eskiden de Arnavut aydınlarıyla yaptık. Her zaman çoğu Arnavutlar Türkçeye karşı koydular. Devlet emrederken bile Türk bayrağını asmadılar. Ama Sırp bayrağını hiçbir zaman unutmadılar.
Kosova'yı tanımakta da ana ülkemiz birinci oldu ama bence büyük bir hata yaptık.
Kosova’yı Türkçesiz tanımanın hiçbir anlamı yoktur. Eğer bunu bura Türkler için yaptıysanız, ABD ne kadar ısrar etse bile, Türkçe olmadan tanıma da olmayacaktı.
Bizlere Kosovalı Trüklere sadece bir görev kalıyor. Bir yumruk olmak ve Kosova'da Türkçeye devam olsun ki, Türkiye’den gelen TİKA ve benzer kurumlardan insanlar burada görev yapan bazı kardeşlerimiz hep Arnavutçadan bizlere söz ediyorlar. Türkçemize katkıları nerede, kültürümüze, yazar, gazeteci, aydınlarımızın eserlerinin yayınlanmasına destek olacak yerde bizlere damızlık koyun vermeyi teklif ediyorlar.
Biz bu işlerin nasıl yapılacağını en iyi biliriz. Bizler akıl değil buralar için fikir üretmek değil, bizim öne sürdüklerimize destek istiyoruz.
Türkiye'nin bazı başka kurum ve kuruluşlarının da bu konuda daha duyarlı davranıp Balkanlarda azınlık durumuna düşen evladı fatihana sahip çıkması gerekir. Kamuoyu da bu konuda yeterli bilgiye sahip değil. Kosova'yı Türk Cumhuriyeti zannedip bağımsızlığına çılgınca sevinen pek çok insan tanıyorum. Bağımsızlığa elbette sevineceğiz ama oradaki 40 bin kişilik Türk azınlığın haklarına da sahip çıkmalıyız.
1.Meclis toplantılarında Türkçe tartışılırken bazı temsilcilerimiz yüznumaraya gidiyoruz diye kaçmamalıyız. Milletvekilleri utanmadan yılmadan görevlerini yerine getirmelidirler. Onlar bunun için seçilmişlerdir.
2.Yüksek temsilcilerimiz, çocuklarınızı başka dillerde eğitime verirken Türkçeye nasıl bir hainlik yaptığınızı biliyor musunuz? (Burada KDTP Başkanı Mahir Yağcılar ve Prizren KDTP Şube Başkanı Ercan Şpat’ın Priştine’de çalışan ve Türkçenin yadırgandığı FETHULLAH GÜLEN okulunda çocuklarını okutmaları kastedilmektedir).Teklemekte olan milli kimliğimizi ayakta tutan Türk Dilindeki okullarımızı tetiklemektesiniz. Anadilimizdeki okullarımızın itibarını düşüren Sizler Türk temsilcileri olmamalıdır. Sizler pozitif örnek olmalısınız ve öğretmenlerimizle birlikte çocuklarımızı ve Türkçe Eğitim ve Öğretimi ayağa kaldırmalısınız.
KOSOVALI AYDIN GÜNAY SİPAHİ:
Türkçenin resmi dil olması KDTP Başkanı ve yönetiminin başlıca vizyonuydu, KDTP başkanı Mahir Yağcılardan hiç kimse Kosova’nın Ekonomik durumunu düzeltmesini veya fabrikalar açmasını istemedi. İstedikleri tek şey Türklük adına savaşmasıydı. Bu savaşa başta Türkçeyi koruyarak başlayacaktı, ama maalesef baştan bu savaşı kendi imzasıyla kaybetti.
Bilindiği gibi bir vizyonun gerçekleşmesi için gerçek olması, uygulanabilir ve herkes tarafından kabul edilmesi gerekir. Peki, Kosova’da "Türkçe vizyonu" bunları barındırıyor mu, bir soralım kendimize.
—Türkçe Kosova’da gerçek mi?
-Evet, Türkçe Kosova’da bir gerçektir.
Kosova’da Türkü, Arnavudu, Boşnağı, Sırpı ve diğerleri bu dili konuşuyor. Bunlardan bazıları milliyetleri Türk olmasa dahi anadili olarak Türkçeyi konuşuyor.
—Peki, Türkçe Kosova’da uygulanabilir mi?
—Evet!
 Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın
v.1.4.6
© -
|
Son Sayı
Video Albümü
