Prizren’in güzelliğine renk katan Maraş’ın koca çınar ağacı karşısında yokuşlu yoldan uzanan bir  tepeciğe “Daltulum” denir. Halkta efsaneleşmiş Kasım Bey deresinin hemen üstündeki bu yere Daltulum adının nereden ve kimin tarafından verildiği bilinmez. Burası, kendimizi bildik bileli hep Daltulum adıyla anılır. Bu yer,Prizren halkı arasında kutsallığını eskiden beri korumuş ve efsaneleşmiştir. Çünkü çok derin ve  zengin geleneğine sahiptir.Bu güzelim yerde yaşları kırktan yukarı olanlar,bir zamanlar çok güzel ve mutlu günler yaşadıklarını  iyi bilirler. Acize Baba türbesine bakan Daltulum tepeciği, Kurila Mahallesi’nin simgesini oluşturur.

Bir zamanlar Prizren halkı, baharın gelişini Daltulum’da büyük şenlikle ve coşkulu biçimde  karşılardı. Bu yerin belli günü 14 marttır. Bu tarih,aslında Rumi yılbaşı olarak  Prizren halkı için aynı zamanda bir sayılı gündür. Baharın gelişini muştulayan cemreler düştükten bir hafta sonra insanlar Daltulum’a gidip baharın gelişini büyük zevk ve şenliklerle kutlardı.

Buraya Prizren’ in her semtinden insanlar gelerek büyük şenlikler tertiplerdi. Bunun yanı sıra çocuklar için çeşitli oyuncakların, yiyeceklerin satılması ayrı bir zevki verirdi. Herkes baharın gelişine sevindiği için daha mutlu görünür, daha neşeli davranır ve sevgi içerikli şarkı türküleri söylerdi. Adak için gelenler de olur  ve oğluna kız seçmek isteyen anneleri ayrı bir telâş alırdı. Daltulum’da kız beğenilir, eli ayağı düzgün olup olmadığı burada görülür ve ona göre karar verilirdi. Daltulum’a gidenler, tam bir bahar sevincini hisseder, başka türlü soluk alırdı. Ağır kış günlerinden kurtulan insanlar, Daltulum’a gitmek için önceden hazırlıklar yapardı. Genç kız ve erkekler ise bu hazırlıklarını birkaç gün önce tamamlardı.Onları Daltulum’da görmek ayrı bir zevk olurdu.İyice süslenmiş kızlar, Daltulum’da adeta defile yaparlardı. Hovarda genç erkekler de uzak kalmaz, kızlara beyitler atar,etraflarında dolanırlardı. Çok aşklar Daltulum’da bağlanmıştır.

Daltulum’da geleneksel adaklar da yapılırdı. Adağı yerine gelmesi için oraya giden ana babaların çoğu, yanlarına bir keser ve bol miktarda sarımsak alırdı. Adağı gerçekleşmesini isteyen kişi, yere sırt üstü yatır, el ve ayaklarını açar, onun annesi ya da babası, vücut kenarlarıyla keserle çimenleri çapalar, kesilen yerlere birer diş sarımsak eker ve şu geleneksel maniyi okumayı ihmal etmezdi:

Sarımsak sarımsak sal da git
Varsa kızımın (oğlumun) hastalığını al da git
Sarımsak sarımsak sal da gel
Yoksa kızımın (oğlumun) sağlığını ver da gel

Daltulum’a gidenler, yanlarına evlerde kaynatılmış yumurtaları da alırlardı. Yemek zamanı gelince, ilkin yumurtalar tokuşturulurdu. Bundan başka çok insanlar yumurta bahissine girer, kimin yumurtası kırıldıysa o bahissi kaybederdi. Bazı gençler, Daltulum’un  tepesine çıkarak kaynatılmış yumurtaları aşağılara koyuverirdi. Bu da Daltulum’un geleneksel özelliklerinden biridir.
 

Yumurtalar tepeden aşağılara koyuveriliyorlar

Yumurtalar tokuşturuluyor
          

Daltulum’a insanlar çoğunlukla ailece giderdi. Her aile kendine göre  gölgeli bir yer seçerek orda otururdu. Küme küme oturmuş insanlar birbirine Daltulum Bahar bayramını kutlar, dargınları barıştırır ve topluca şarkı türkü söylerlerdi. Aşıkların oturdukları yerler ise, seyirci ve dinleyiciler tarafından halka olurdu. Bu yerlerde söylenilen türküler ilgiyle dinlenirdi. Bir zamanlar Prizren’de meşhur aşıklar bulunurdu.

Daltulum’daki bahar şenlikleri akşama kadar sürer ve güneş devrilip gölgeler uzanmağa başlayınca ortalık tenhalaşırdı. Ancak akşam kara perdesini koyuverince, ortalıkta kimi köpek seslerinden başka bir şey duyulmazdı. Daltulum’da yaşanılan bahar şenlikleri bugün pek unuturlarda kaldığı sayılmaz. Çünkü her yılın 14 martı gelince bazı insanlar o günü kutlamak için Daltuluma çıkarlar. Eski kalabalıktan, eğlence ve zevklerden eser kalmamıştır, ama yine de bu günde bazı insanlar oraya gidip adetlerini yaparlar.

Bulunduğumuz ayın 14 ünde Daltulum bahar bayramını kutlamak amacıyla bir bir grup ahbaplar oraya gittik. Hava azıcık soğuk olmasına karşın gene de bahar kokuları esiyordu. Anlaşılan Prizrene de bahar gelmeğe başladı. Öyleki, eski gelenekleri sürdürmek amacıyla Daltulumda gereken işlemler yapıldı. İlk önce grup arasında en tecrübeli araştırmacı Ahmet S.İğciler Daltulum hakkında bilgiler verdi.Bundan sonra evlerde kaynatılmış yumurtalar tepeden aşağılara koyuverildi. Sonra yumurta tokuşturma yapıldı.Kimin yumurtası kırıldıysa o oyunu kaybetti.Bundan sonra keserle sarmısak emke eylemi de düzenlendi.elinde keseri olan arkadaşımız Burhan Okçabol, yerde sırtüstü yatan ahbabın vücut hizasındaki çimenleri çapalayarak hem birer diş sarımsak ekti hem de yukarıda söz ettiğimiz maniyi okudu.Bundan sonra hatıra fotografları çekildi.Yaklaşık üç saat süren geleneksel Daltulum bahar bayramı kutlamasına şarkı türküler söylendi, eski hatıralar canlandı. Çocukluğundan beri Daltulumu bilen arkadaşlar eski hatıralarını anlatarak çok eski günlere kadar gidildi.

Belirdi mi güzel Daltulum günü
Başlar açmağa Prizren in sümbülü
Havanın ısınmasını muştular
Göçmen kuşların leyleği bülbülü

./.

Bu yazıya ilk yorumu yazın

Yorum yaz

Lütfen yorumunuzun yazının konusu ile alakalı olmasına dikkat edin. Kişisel hakaret içeren yorumlar silinecektir. Reklam amaçlı yorumlar silinecektir. 'Gönder' düğmesine basmadan önce yeni bir güvenlik kodu üretmek için tarayıcınızın *Yenile* düğmesine basın. Yukarıdaki durum yanlış güvenlik kodu girildiği durumlarda geçerlidir.
İsim:
E-posta:
Başlık:
BBCode:
Yorum:
Güvenlik kodu:*

v.1.4.6
© -